"Ընտրական իրավունք եւ ընտրակարգեր"
Հեղինակ: Լյուդվիգ Խաչատրյան

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Գլուխ 1. Ընտրական իրավունք
Ընտրական համակարգեր
Գլուխ 2. Ընտրովի մարմիններ
Գլուխ 3. Ընտրակեղծիքների
տրամաբանությունը
Գլուխ 4. Ընտրակեղծիքների
տեխնոլոգիաները
Գլուխ 5. Ընտրակեղծիքների
նվազեցնելու հնարավորությունները
Գլուխ 6. Որոշ երկրներում
գործող ընտրակարգերը
ԱՄՆ
Ֆրանսիա
Գերմանիա
Իտալիա
Գլուխ 7. հետխորհրդային որոշ
հանրապետությունների
ընտրակարգերը
Ռուսաստան
Մերձբալթյան
հանրապետություններ
Հայաստանի
հանրապետություն
մինչ 1999 թ.
1998-1999թ.
Ընտրություններ 2003թ
2005թ
Հանրաքվե 2005թ.
2007թ
2008թ
2009թ
Առաջարկություներ




ԳԼՈւԽ 8. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅՈՒՆ

ԸՆՏՐՈւԹՅՈւՆՆԵՐ 2008 թ.

  Հրապարակված ընտրողների ցուցակներում 70045 ընտրողների ծննդյան օրն ու ամիսը զրո էր:
   Ըստ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողվի կայքում հրապարակված տվյալների` 1923 տեղամասերում ընտրողների, ներառյալ լրացուցիչ, թիվը հավասար էր 2328831: Ըստ վերջնական արդյունքների ընտրությունների մասնակիցների թիվը 1671027 է: Իսկ ընտրողների թիվը ըստ հայտարարության 2317000 է: Այսինքն ընտրություններին մասնակցած ընտրողների թիվը կազմում է ընտրողների ընդհանուր թվի մոտ 72 %-ը:
   55 տեղամասերում արձանագրվել է 21584 ով ավել մասնակից քան այդ տեղամասերի ընտրողների թվերն են: Այսինքն այդ տեղամասերում ընտրություններին մասնակցել են 100%-ից ավելի ընտրողներ:
   Կան տեղամասեր որտեղ քառապատիկից նույնիսկ տասնապատիկից ավել մասնակցություն է արձանագրվել քան ընտրողների թիվն է: Օրինակ Սյունիքի մարզի Ներքին Հանդում թիվ 38/40, Արավուսում 37/18, Տեղում 37/39, Գեղարքւնիքի Կութ գյուղում 23/58, Վայոց ձորի Տավ գյուղում 39/19:
   Ընտրողների թվի 200 % - ից 9360-ով ավել մասնակցություն է գրանցվել 22 տեղամասերում:
   90%-ից 31261 ով ավել մասնակցություն է գրանցվել 191 տեղամասերում, ընդ որում 195 տեղամասերում, կարելի է ասել, արձանագրվել է այդ տեղամասերի սպասարկման հնարավորությունները մոտ 36000 ով գերազանցող մասնակցություն:
   80 % - ից 56083- ով ավել մասնակցություն է գրանցվել 409 տեղամասերում:
   73 % - ից մոտ 92000-ով ավել մասնակցություն է գրանցվել 606 տեղամասերում:
   Հանրապետությունում առկա ընտրողների թիվն ըստ տարբեր պաշտոնական տվյալների ավելին չէ քան ընտրողների ցուցակային թվի մոտ 75 տոկոսը: Ստացվում է որ մոտ 500 տեղամասում մասնակցությունը գերազանցել է այդ տեղամասերում առկա ընտրողների թիվը:
   Իսկ ըստ տեղամասերի հրապարակված տվյալների հարյուրավոր տեղամասերում առկա են ընտրական թվերի, այն է ընտրացուցակներում ընտրողների ստորագրությունների, տեղամասերին հատկացված քվեաթերթիկների, մարված քվեաթերթիկների, ելունդների, վավեր անվավեր քվեթերթիկների, քվեատուփում առկա քվեաթերթիկների, ծրարների, թեկնածուների օգտին հաշվարկված քվեների անհամապատասխանություններ:
   Ընտրական թվերի անհամապատասխանություններ կան 637 տեղամասերում: Եթե յուրաքանչյուր նշված տեղամասերից յուրաքանչյուրի համար վերցնել միայն մեկ առավելագույն սխալը, ապա դրանց հանրագումարը կլինի 10988, ընդ որում օրենսդրության պահնջներին համապատասխան հաշվարկվող անճշտությունների չափը պակաս չի լինի քան նշված թիվը: Չնայած պաշտոնապես արձանագրվել է 6720 անճշտություն:
   Պաշտոնապես հրապարակված տվյալներում 1563 ընդհանհուր թվով լցոնումներ են արձանագրվել 156 տեղամասերում: Օրինակ Գյումրիի թիվ 34/26 տեղամասում քվեատուփում 153 քվեաթերթիկ ավել է քան այդ տեղամասում ընտրություններին մասնակցած ընտրողների թիվն է, Այգեձորի 41/28 տեղամասում լցոնոնման թիվը 93 է, Երեվանի Մալաթիա սեբաստիա համայնքի 7/21 տեղամասում 80 է, Էրեբունիի 13/7 տեղամասում 62 է, Աջափնյակի 9/31 տեղմասում 55 է: Տաս քվեաթերթիկից ավելի լցոնումներ կան 34 տեղամասերում, մեկական լցոնում 39 տեղամասերում եվ այլն:
   Կան տարբերություններ հրապարակված վերջնական տվյալների եվ ըստ տեղամասերի հրապարակված տվյալների գումարի միջեվ:
   Ավելին մի շարք տեղամասերում քվեների վերահաշվարկի ժամանակ պարզվել է, որ կատարվել են ձայների ակնհայտ կեղծ հաշվարկեր, նույնիսկ քրեկան գործեր են հարուցվել:
   Իսկ թե նշված թվերն ու փաստերը էապես կազդեին ընտրությունների արդյունքի վրա թե ոչ, հարցի պատասխանը կարծում եմ պարզ է:
   Տեղին է հիշեցնել, որ թեկուզ եվ մեկ ձայնի կեղծելը հանցագորթյուն է ընդդեմ ժողովրդի:
   Կարող եմ ավելացնել, որ ընտրական գործնթաց կազմակերպողների ակտիվ մասնակցողների ու գնահատողների, հատկապես արդյունքների վերաբերյալ որոշում կայացնողների, կողմից վերը նշված թվային անհամապատասխանությունները եվ ընտրակեղծիքների փաստերը չտեսնելը կամ նրանց պրոֆեսիոնալիզմի պակասն է, կամ դրանք տեսնելու ցանկության բացակայությունը, կամ էլ երկուսը միասին: ՈՒստի զարմանալի չէ որ ժողովրդավարության եվ արդար ընտրությունների քարոզիչներն ու պաշտպանները հատկապես միջազգայն կառույցներն, այդ թվում եվրոխորհուրդն ու նրա դիտորդական առաքելությունը, նման փաստերը չեն տեսնում: Իսկ ընտրությունից անմիջապես հետո առաջին զեկույցում հայտարարում են թե ընտրություններն անցել են հիմնականում Եվրոխորհդի պահանջներին համապատասխան:
   Մի թե ընտրակեղծիքներով ընտրությունների անցկացման եվ ընտրակեղծիքների համար մի քանի մարդու դատելու, բայց ոչ մի դեպքում ընտրակեղծիքներով ընտրություններն անվավեր չճանաչելու պահանջ է եղել:
  Ցավոք այս անգամ ընտրակեղծիքներով ընտրությունների հետեվանքը մարդկային զոհերն էին ու նորից իբր օրինական, բայց բռնությամբ հաստատված իշխանությունը: Իսկ արդյունքը Ժողովրդի մեծ մասի անվստահության ու հակակրանքի խորացումը իշխանությունների ու ընտրությոնների հետ կապված տարբեր կառույցների հանդեպ:

    E-mail: k.lyudvig@yahoo.com
Phone: (374) 93 742145

Հեղինակ: Լյուդվիգ Խաչատրյան    CV    Google